FabrykaZUBR » Wiedza » Strawność białka w śrutach poekstrakcyjnych
Strawność białka w śrutach poekstrakcyjnych

Strawność białka w śrutach poekstrakcyjnych


Śruty poekstrakcyjne: sojowa, rzepakowa i słonecznikowa są głównym źródłem białka paszowego dla krajowych hodowli. W Polsce najwięcej zużywa się śruty sojowej, kolejno śruty rzepakowej i śruty słonecznikowej. Większość śruty sojowej importowana jest z Argentyny. Śruta rzepakowa produkowana jest w Polsce, zaś słonecznikowa pochodzi głównie z importu z Ukrainy. W procesie ekstrakcji oleju śruta jest produktem ubocznym. Jest odpadem, ponieważ dla olejarni głównym produktem jest olej, znacznie droższy od śruty. Z czysto ekonomicznych względów olejarniom zależy na tym, aby wyekstrahować i wytłoczyć maksymalnie dużo oleju. Jest to możliwie przy zastosowaniu procesu produkcji dość brutalnego dla śruty. Po pierwsze, surowiec poddawany jest procesowi tłoczenia w wysokiej temperaturze, po drugie, ekstrakcji benzyną – najczęściej heksanem. Oba procesy degradują pokaźną ilość białka, które tym samym staje się niestrawne dla zwierząt. Brak dbałości olejarni o jakość śruty postępuje powoli, lecz konsekwentnie. Z roku na rok zawartość tłuszczu w śrutach zmniejsza się. Zakłady tłuszczowe wymieniają prasy na bardziej wydajne urządzenia. W ten sposób rośnie uzysk oleju kosztem brutalnego traktowania nasion, w efekcie czego śruta jest coraz mocniej „przypalana” i wyługowana. Świadczy o tym jej kolor i zapach. Przypalanie nie tylko psuje smak i zapach śruty, co pogarsza pobieranie jej przez zwierzęta. Przede wszystkim skutkuje czymś, czego nie widać gołym okiem – degraduje białko, czyli drastycznie pogarsza jego strawność. Oznacza to, że śruty sojowa i rzepakowa przedstawiają obecnie znacznie mniejszą wartość, niż sądzą hodowcy, a nawet żywieniowcy! To pokazuje, że interes ekonomiczny olejarni nie idzie w parze z ekonomią i interesem hodowców.


Strawne białko = zdrowe stado

Hodowcom zależy na zdrowiu stada i optymalnych przyrostach. Jest to możliwe dzięki dostarczeniu w paszy białka o najwyższej strawności. Niestrawne białko nie tylko nie sprzyja przyrostom, ale dodatkowo szkodzi zwierzętom, obciążając ich układ pokarmowy. Ponadto jest wydalane z odchodami, a jego rozkład jest przyczyną dyskomfortu w kurnikach i chlewniach. Niestrawne białko to także ulatniający się amoniak, który zatruwa powietrze, w wyniku czego konieczna jest intensywna wentylacja, czyli dodatkowy nakład kosztów. Powyższe obrazuje, jak duża zawartość balastu w postaci niestrawionego białka jest dla hodowców uciążliwa i bolesna ekonomicznie. Hodowcy nie są świadomi, że parametry strawności śrut poekstrakcyjnych wahają się w bardzo szerokim zakresie, w zależności od olejarni i partii produktu. Większość śrut poekstrakcyjnych trafiających na nasz rynek ma poziom strawności białka znacznie poniżej ogólnie przyjętych wartości. Warto przytoczyć badania prof. dra hab. Andrzeja Rutkowskiego dotyczące strawności śrut poekstrakcyjnych: sojowej i rzepakowej dla trzody i drobiu (patrz tabela niżej). Hodowcy, mimo mankamentów wynikających z niskiej strawności białka, cenią sobie śruty poekstrakcyjne, ponieważ są one niezastąpione w chowie zwierząt. Śruty swoimi parametrami znacznie przewyższają inne rośliny białkowe, np. bobowate. Rolnicy skazani są na białko pozyskiwane z roślin oleistych, ponieważ podaż innych jest symboliczna.
 

Produkt

% zawartości białka w produkcie

% strawności według norm żywienia

% strawności według badań

% białka balastowego
w produkcie

% białka strawnego
w produkcie



śruta sojowa
 

46

86

72

13

33



śruta rzepakowa
 

32

87

78

7

25

Źródło: Zalecenia żywieniowe dotyczące stosowania krajowych pasz wysokobiałkowych pochodzenia roślinnego dla świń i drobiu. Wybrane wyniki doświadczeń z Programów Wieloletnich (2011-2015; 2016-2020). Praca zbiorowa pod redakcją prof. dr hab. Andrzeja Rutkowskiego; Bydgoszcz 2017.
 

Nowa technologia

Istnieje jednak możliwość poprawy strawności białka z roślin oleistych. Obecnie wchodzi na rynek zaawansowana technologia trójstopniowej obróbki oleistych poprzez kondycjonowanie, obrabianie hydrotermicznie i ekspandowanie surowca. Głównym celem tej nowatorskiej technologii obróbki oleistych jest uzyskanie wysokiej jakości białka i pozostałych składników dzięki delikatnej obróbce cieplnej w wilgotnym środowisku i delikatnemu ekspandowaniu. W wyniku tego procesu otrzymuje się produkty, które wyróżnia niska zawartość substancji antyżywieniowych i wysoka, najczęściej powyżej 90%, strawność białka.
 
Dziękujemy! Twój formularz kontaktowy został wysłany.
Błąd! Twój formularz nie został wysłany, spróbuj ponownie.