FabrykaZUBR » Wiedza » Białko chronione w produktach ZUBR
Białko chronione w produktach ZUBR

Białko chronione w produktach ZUBR


Od czego zależy opłacalność produkcji mleka?

Odpowiedź jest oczywista: od ceny uzyskanej za sprzedane mleko i kosztów poniesionych na jego produkcję. Różnica tych dwóch parametrów jest zyskiem lub stratą dla prowadzonej działalności. O ile bezpośredni wpływ hodowcy na poziom cen skupu mleka jest bardzo ograniczony, o tyle na koszty produkcji on sam ma ogromny wpływ poprzez własne decyzje dotyczące wyboru rasy zwierząt (genetyka), rozwoju infrastruktury produkcyjnej (budynki inwentarskie, maszyny i urządzenia do obsługi zwierząt) oraz technologii żywienia zwierząt (pasze).
W ostatnich kilkunastu latach sprowadzono do Polski bardzo dużo krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej (HF), która jest najwybitniejszą rasą mleczną bydła na świecie. Ponadto w wyniku krzyżowania naszych rodzimych ras bydła (nizinna czarno-biała, polska czerwona) z importowanymi buhajami HF otrzymano zwierzęta o wysokich predyspozycjach do rekordowych mleczności. Na dzień dzisiejszy producenci mleka dysponują zwierzętami o wysokim potencjale genetycznym do produkcji mleka. Dodatkowo inwestycje jakie hodowcy poczynili w ostatnich latach w obiekty inwentarskie, maszyny do przygotowania i zadawania pasz oraz urządzenia do obsługi zwierząt bardzo poprawiły dobrostan zwierząt.
W związku z inwestycjami w materiał genetyczny, jak i w infrastrukturę, hodowcy mają prawo oczekiwać należnego im zysku.
Jednak aby tak się stało, potrzebny jest jeszcze trzeci filar efektywnej produkcji zwierzęcej - pasze o wysokiej wartości pokarmowej dodatkowo gwarantujące zdrowotność hodowli.

 

Filary w żywieniu krów mlecznych

W żywieniu krów mlecznych najtrudniejsze do pokrycia są ich potrzeby energetyczne. Wynika to z faktu, że głównym źródłem energii u przeżuwaczy są węglowodany. Węglowodany zawierają ponad dwukrotnie mniej energii niż tłuszcze stanowiące poważne źródło energii w żywieniu zwierząt monogastrycznych (drobiu i trzody chlewnej). Z kolei duża podaż węglowodanów w paszach dla przeżuwaczy powoduje choroby metaboliczne.
Drugim strategicznym składnikiem diety krów mlecznych jest białko. Jest to najdroższy element dawki paszowej dla tej grupy zwierząt. Wynika to ze specyfiki budowy przewodu pokarmowego bydła, który różni się zasadniczo od przewodu pokarmowego drobiu i trzody chlewnej. Bydło posiada wielokomorowy żołądek, którego największą część stanowi żwacz. To wielka komora fermentacyjna (poj. 200 l), w której zachodzą liczne procesy trawienne, a mieszkające w niej przyjazne miliardy drobnoustrojów (pierwotniaki, bakterie, grzyby) wspomagają produkcję łatwo przyswajalnego białka. Mikroorganizmy te, pomimo swej pracowitości, mają jednak ograniczone możliwości rozkładu i syntezy białka. Szacuje się, że są w stanie wyprodukować tyle białka, ile potrzebne jest krowie do produkcji 15-18 litrów mleka dziennie. Wydajność mleczna na takim poziomie nie zapewnia jednak rentownej produkcji mleka. Krowy utrzymywane w polskich gospodarstwach w zdecydowanej większości predysponowane są genetycznie do produkcji wynoszącej 25-30 litrów mleka dziennie. Powstaje zatem pytanie: jak w pełni wykorzystać potencjał produkcyjny tkwiący w polskich gospodarstwach mlecznych? Co zrobić, aby przetransportować więcej białka do jelita cienkiego?

 

Białko chronione pożądane w żywieniu bydła

Nowoczesnym i bardzo efektywnym sposobem podnoszącym wydajność mleczną krów jest zastosowanie w żywieniu przeżuwaczy tzw. białka chronionego. Zwane jest ono inaczej białkiem bay-pass czy białkiem UDP. Pochodzi ono z surowców wysokobiałkowych poddanych specjalnym procesom obróbki technologicznej, gwarantującym ochronę białka na poziomie żwacza.
Mikroorganizmy żwacza nie są w stanie rozłożyć tego rodzaju białka. Dostaje się ono w stanie nienaruszonym do jelita cienkiego, gdzie wraz z białkiem “przerobionym” przez mikroorganizmy żwacza zwiększa pulę białka strawnego, wykorzystywanego przez krowę do produkcji mleka.
Dzięki temu, że białko by-pass trafia nietknięte do jelita cienkiego unikamy również nadmiernej podaży tego składnika w żwaczu.

 

Czym grozi nadmiar białka w żwaczu?

Nadmierna ilość białka w żwaczu rozkładana jest do amoniaku, który jest związkiem trującym. Amoniak po przedostaniu się do krwi jest transportowany do wątroby. Tam zamieniany jest w mniej toksyczny mocznik, który wydalany jest z organizmu z moczem i mlekiem. Tempo jego usuwania zależne jest jednak od sprawności działania wątroby. Poza tym na wydalanie mocznika, czyli na oczyszczenie organizm zużywa sporo cennej energii, którą mógłby wykorzystać na produkcję mleka.
Dodatkowo toksyczne działanie mocznika powoduje problemy z rozrodem - ważnym ogniwem w ekonomicznej produkcji mleka. Tylko krowy, które regularnie (raz do roku) rodzą cielę dają hodowcy szansę na długi okres użytkowania zwierzęcia. Regularny cykl rozrodczy zapewnia krowie regenerację po intensywnej laktacji i właściwe przygotowanie do następnego okresu produkcyjności mlecznej. Wiadomo też, że każde urodzone cielę to dodatkowy zysk dla gospodarstwa.
Reasumując, możemy powiedzieć, że nowoczesna i opłacalna produkcja mleka wymaga komponentów paszowych zawierających wysokie poziomy białka chronionego przed rozkładem w żwaczu i zarazem wysoko strawnego w jelicie cienkim.

 

Dostępność białka by-pass na rynku

Po gruntownej analizie obecnego rynku surowców paszowych niepokoi deficyt białka by-pass. Najpopularniejszymi paszami białkowymi są obecnie poekstrakcyjne śruty powstające jako produkt odpadowy podczas pozyskiwania oleju z roślin oleistych takich jak soja, rzepak, słonecznik. Charakteryzują się one jednak znaczną zmiennością i niską zawartością białka chronionego, która waha się od 25%- do 40%. Ponadto jego strawność w jelicie cienkim jest wysoce niezadowalająca.
Szczęśliwie, nie wszystko jest jeszcze stracone… Już zadebiutowały na rynku innowacyjne komponenty paszowe dla bydła - z ponad 60% zawartością białka chronionego przed rozkładem w żwaczu i jednocześnie o wyjątkowej strawności w jelicie cienkim. Komponenty te są produkowane w naszym Zakładzie Uszlachetniania Białka Roślinnego w Osieku.
Dziękujemy! Twój formularz kontaktowy został wysłany.
Błąd! Twój formularz nie został wysłany, spróbuj ponownie.